Zazaca Öğren

Go'in / Puhu Kuşunun Hikayesi

Üvey annesinin öldürdüğü kardeşini rüyasında gören bir kız, aile içi çatışmanın ardından Allah'tan kendisini go'in/puhu kuşuna çevirmesini ister.

URL: https://zazacaogren.com/lesson/lerch-goin-puhu-kusunun-hikayesi/?ll_text_view=reader

Go'in / Puhu Kuşunun Hikayesi

Peringatan konten

şiddet; çocuk ölümü

ZazakiTürkçe
Zêmanê veryê yaw mırdaw cênyay xoê bi, yaw kêynaw yaw lac têra bi.
Bir zamanlar bir adamla karısı varmış; onların bir kızı ve bir oğlu varmış.
Cênyay merd, pêynıdê myêrdê şê yawna cêni ardê.
Kadın ölmüş, sonra adam gidip başka bir kadın getirmiş.
Dı seri venert, yaw kêyna aya cênira byê.
İki yıl geçmiş ve bu kadından bir kız doğmuş.
Ena cênyê byê dışmêni lacêk û kêynêka veryênê.
Bu ikinci kadın, ilk eşten olan oğlana ve kıza düşman kesilmiş.
Kêynêkê şwêna golikangdê.
Kız sığırların yanına gidermiş.
Kêynêk rocêki yerêy golikana yêna, ek bêray xoê çınû pêrsêna cênyay bawki xoê, vana kê: bêray mê çaw?
Bir gün akşam sığırlardan eve geldiğinde erkek kardeşinin olmadığını görmüş ve üvey annesine, "Benim kardeşim nerede?" diye sormuş.
Cenyêkê kêynêkra vana kê: bêray twê şyû kêy 'halanê xoê.
Kadın kıza, "Kardeşin dayılarının evine gitti," demiş.
Kêynêk aya şû ra kwêna, 'haw vyênêna, ek bêray xoê kiştû, êyştû zêyndang.
O gece kız yatmış ve rüyasında kardeşinin öldürülüp çukura atıldığını görmüş.
Sêbah wardêna, bawki xoêra vana: baw, mê emşoê yaw 'haw di, ekê cênyay twê bêray mê kiştû, êyştû zêyndang.
Sabah kalkıp babasına, "Baba, dün gece bir rüya gördüm: karın kardeşimi öldürüp çukura attı," demiş.
Bawki kêynêkê xoêra va kê: 'hêyr bû, senyê bêray twê kişênû?
Babası kıza, "Hayır, o niye kardeşini öldürsün?" demiş.
Kêynêk va kê: baw, mê 'hawni xoêdê dyi, bêray mê kiştû, êyştû zêyndang, ez 'ha warzêna, şwêna golêkangdê, yêrêy yêna kêyê, ekê bêray mê amaw, ez zana weşû, 'hêyrkê bêray mê nyamaw ez 'hêni twêri golêkangdê nyêşwêna, ez etya nyêvêndêna.
Kız, "Baba, rüyamda kardeşimin öldürülüp çukura atıldığını gördüm. Şimdi kalkıp sığırların yanına gidiyorum; akşam eve geleceğim. Kardeşim gelirse onun iyi olduğunu bileceğim, ama kardeşim gelmezse artık senin için sığırların yanına gitmeyeceğim ve burada kalmayacağım," demiş.
Bawki kêynêkê xoêra va kê: êyrwê tı şwê golikangdê, ez gêrêna, ekê mê bêray twê di, bızanê kê: ek cênyay mê şımadê sağê nya, 'hêyrkê mê bêray twê nyêdi, nyê ez vêndêna, nyê tı vındê.
Babası kıza, "Bugün sığırların yanına git; ben gidip kardeşini arayacağım. Şunu bil: eğer karım size iyi değilse ve kardeşini bulamazsam, ne ben ne de sen burada kalacağız," demiş.
Kêynêk werişt şi, golêki xoê vêr day, şi golêkangdê.
Kız kalkmış, gitmiş, sığırlarını dışarı çıkarmış ve sığırların yanına gitmiş.
Bawki kêynêkê ame, gêyra bêray kêynêkê, eki kistû, êyştû zêyndang, cordê zıbil wêlê kêrda lacêki ser.
Babası kızın ardından gelmiş, kızın kardeşini aramış ve onun öldürülüp çukura atıldığını, oğlanın üstüne de büyük bir taş konduğunu görmüş.
Bawki kêynêk amêy kêyê, cênyay xoêra va kê: twê qawi laci mê kiştû, way cêy bi şewi 'hawni xoêdê di bê, ek bêray xoê kiştû, amêy, bermayê, mêra va kê: baw, bêray mê kiştû, êyştû zêyndang.
Kızın babası eve gelmiş ve karısına şöyle demiş: "Kesinlikle oğlumu sen öldürdün. Kız kardeşi bunu gece rüyasında gördü; kardeşinin öldürüldüğünü gördü. Ağlayarak geldi ve bana, 'Baba, kardeşim öldürülmüş ve çukura atılmış,' dedi.
Mê va kê: kêynaym, 'hêyr bû, metêrsê, bêray twê weşû.
Ben de, 'Kızım, hayır, korkma; kardeşin iyidir,' dedim.
Kêynêk mêra va kê: ez 'ha êyrwê şwêna golikangdê, yêrêy yêna kêye, ek bêray mê amaw, ez zana weşû, ek nyamaw, ez nyêvêndana etya.
Kız bana, 'Bugün yine sığırların yanına gidiyorum; akşam eve geleceğim. Kardeşim gelirse onun iyi olduğunu bileceğim; eğer gelmezse burada kalmayacağım,' dedi."
Cêni va myêrdê xoêra: werzê têra şwê, tê pisi, tê vatışi kêynêkê, tê amêy mı ser, tı mêra vani kê: qawi twê laci kiştû, ez çitaw lacêki kişêna.
Kadın kocasına, "Kalk buradan git, pis adam! Kızının sözünü dinliyorsun. Bana gelip, 'Kesinlikle oğlumu sen öldürdün,' diyorsun. Ben niye o oğlanı öldüreyim?" demiş.
Myêrdêk 'hêrs bê, şê leşê lacêki zêyndana vetê ardi cêni 'het, va kê cênira, kêynay kopeki, la qami kiştû ênoê lacêk?
Adam öfkelenmiş, gitmiş, oğlanın cesedini çukurdan çıkarmış ve kadının yanına getirmiş. Kadına, "Köpek kızı, bu oğlanı kim öldürdü?" demiş.
Zwani cêynêki qafêlya, cêyni têrsayê, 'hêni nyawtaray veng bıkêrû.
Kadının dili tutulmuş, korkmuş ve hiçbir ses çıkaramamış.
Bawki lacêki şid, berd mezêl, wedert, ame kêye, serêy cênyay xoê têra kêrd, berdê, êyştê zêyndang.
Baba oğlanı yıkamış, mezara götürmüş ve gömmüş. Eve gelmiş, karısının başını kesmiş, onu götürüp çukura atmış.
Way lacêki golikana amêy kêyê.
Oğlanın kız kardeşi sığırlardan eve gelmiş.
Ek bêray xoê çınû, cênyay bawki xoê çına, şi, lawki xoêra va: baw, cênyay twê çaya?
Ne kardeşini ne de babasının karısını görünce babasına gidip, "Baba, karın nerede?" demiş.
Bawki kêynêkra va: ez nyêzana sera şay, bêray twê merdû.
Babası kıza, "Bilmiyorum, nereye gitti. Kardeşin öldü," demiş.
Kêynêk bermayê, amêy, şi awki vêr, dêsmaç gêrawt, dı rêkati nêmac kêrd, va kê: ya rabi, tı mê yaw goinê kêri.
Kız ağlamış, dereye gitmiş, abdest almış, iki rekat namaz kılmış ve, "Ey Rabbim, beni bir go'in / puhu kuşu yap," demiş.
Awca bi yaw goinê, fêrayê, şi.
Hemen bir go'in / puhu kuşu olmuş, uçup gitmiş.

Sumber

Russian original edition

Lerch, Peter Ivanovich. Izsledovaniia ob iranskikh kurdakh i ikh predkakh, severnykh khaldeiakh. Vol. 1. St. Petersburg: Imperial Academy of Sciences, 1856. Sage vom Vogel go'in, printed pp. 116-119.

Halaman: Russian RGO viewer images 130-133; printed pp. 116-119.

Primary scan witness for Lerch's Zazaki transcription and Russian free translation.

German edition / reprint scan

Lerch, Peter. Forschungen über die Kurden und die iranischen Nordchaldäer. Abth. 1. St. Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1857. Story 'Sage vom Vogel gö'in'.

Halaman: Internet Archive scan pages around n123-n126; printed pp. 80-83.

Used for the German free translation and as a second scan witness for the Zazaki transcription.

Bingöl University thesis transcription

Aslanoğulları, Mehmet. Lerch'in Zazaki Derlemelerinin Çevrimyazımı ve Türlerine Göre Sözcüklerin Tahlili. Master's thesis, Bingöl Üniversitesi, 2014.

Halaman: PDF pp. 64-66; heading 'Goin'.

Secondary transcription witness used during alignment and review. The transcription text is cited here but is not reproduced in the Interlinear view.