Zazaca Öğren

Nyêrib ile Hyêni'nin Kavgası

Nyêrib'den bir adamın Hyêni toprağında bir hizmetçiyi öldürmesiyle başlayan anlatı, Xalef Ağa ile Daqma Bey arasında savaşa dönüşür ve Ziriki ağalarının arabuluculuğuyla barışla biter.

URL: https://zazacaogren.com/lesson/lerch-kauge-nyerib-u-hyeni/

Nyêrib ile Hyêni'nin Kavgası

Peringatan konten

şiddet; ölüm

Orang-orang yang disebutkan

Xalef Ağa; Daqma Bey; Temir Beg; Mela Haseynê Mûğara; Wesman Ağa; Mêhmêt Ağa; Ziriki ağaları; Bayraktar.

Konteks sejarah

Hyêni/Hêni adı dış kaynaklardaki Hani/Khini ile, Nyêrib/Nerib adı da 19. yüzyıl yer adı notlarında Hani ilçesindeki Kuyular/Nerib ile eşleşir. Hikâyede ordunun Temir Beg'in evi önünde toplanması önemlidir: bu kişi büyük olasılıkla kaynaklarda 1819'da Hani ileri geleni, 1835'te Hani emini olarak görünen ve aynı yıl yenilip Edirne'ye sürgün edilen Timur/Temir Bey'dir. Bu bağlantı, olayın muhtemelen 1819-1835 aralığında gerçekleştiğini gösterir.

Catatan penelitian

Nyêrib/Kuyular ve Hyêni/Hani eşleştirmeleri dış kaynakla desteklenir. Küçük Nyêrib adı, Hani çevresindeki Nêrib köyleri kümesine bağlı bir küçük yerleşimi gösteriyor olmalıdır; Dûzê Hemyê ise aynı çevrede bir ova veya mevki adı gibi görünür.

Tempat-tempat yang disebutkan

  • Nyêrib/Nerib (Kuyular)
  • Hyêni/Hêni/Khini (Hani)
  • Dawz/Cauz/Cewzê (Gürbüz)
  • Deştê Henzi (Henzi Ovası)
  • Küçük Nyêrib (Nerib hattındaki küçük köy; modern karşılığı kesinleşmedi)
  • Dûzê Hemyê (Hani/Nerib çevresinde mevki; modern adı kesinleşmedi)
ZazakiTürkçe
Kawğê Nyêrib û Hyêni
Nyêrib ile Hyêni'nin Kavgası
Veri coan yaw merdüm Nyêribra werişt şê Dawzra agêyra, amê zımêy 'Hyêni.
Bir zamanlar Nyêrib'den bir adam yola çıkıp Dawz'a gitti; Dawz'dan Hyêni toprağına geldi.
Yaw merdüm 'Hyênêyic zımecê xoêri cit kêrdini.
Hyêni'li bir adam kendi toprağını sürüyordu.
Enoê merdümû Nyêrbic amê enoê merdümi 'Hyênêyicra va kê: tı çi bêni etya cit kêni.
Nyêribli adam Hyêni'li adama yaklaşıp dedi ki: 'Sen kimsin de burada çift sürüyorsun?'
Merdümi 'Hyênêyici va kê: ez ğızmkari Mêla Hasêyni Mûğaraya, etya cit kêna.
Hyêni'li adam dedi ki: 'Ben Mela Haseynê Mûğara'nın hizmetçisiyim; burada çift sürüyorum.'
Mêrdümi Nyêrbic va kê: Mêla Hasêyni Mûğara xoêra cişmêni mênû, wexti piriki mıdê yaw ğızmkari piriki min kiştû, ez êyroê 'hêyfi twêra gênû.
Nyêribli adam dedi ki: 'Mela Haseynê Mûğara benim düşmanımdır; dedemin zamanında dedemin bir hizmetçisini öldürdü, bugün senden intikam alacağım.'
Merdümi 'Hyênêyici va kê: ez ğızmkara, derdi twê ebê mê dermang nyêbênû.
Hyêni'li adam dedi ki: 'Ben bir hizmetçiyim; senin derdine benden derman olmaz.'
Merdümi Nyêrbici va kê: ez twê kişêna.
Nyêribli adam dedi ki: 'Seni öldüreceğim.'
Merdümi 'Hyênêyici şê çeki xoê gêrawti tırsi xoê kêrd, xo dest şımşyêri xoê werand, şê merdümi Nyêrbici sêr.
Hyêni'li adam silahlarını almaya gitti, tabancalarını aldı, beline soktu, kılıcını eline aldı ve Nyêribli adamın üzerine yürüdü.
Merdümi Nyêrbici wica vazda, şê çeki merdümi 'Hyênici têra gêrawt, pêy seri merdümi 'Hyênici têra kerd kişt, cadê ver da, şê Nyêrib Xalef ağay 'hêt, yêra va kê: mê yaw merdümû 'Hyênêyic kişt.
Nyêribli adam hemen sıçradı, Hyêni'linin silahlarını elinden aldı, başını kesti, onu öldürdü, cesedini bir yana attı, Nyêrib'e Xalef Ağa'nın yanına gitti ve ona dedi ki: 'Hyêni'lilerden bir adam öldürdüm.'
Xalef ağay yê merdümra va kê: merdümû 'Hyênêyicû tû kiştû, merdümi qamyû.
Xalef Ağa o adama dedi ki: 'Öldürdüğün Hyêni'li nasıl bir adamdı?'
Yê merdüm Xalef ağayra va kê: ğızmkari Mêla 'Hasêyni Mûğeraw.
O adam Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Mela Haseynê Mûğara'nın hizmetçisiydi.'
Xalef ağa va kê: mûqaytê xoê bi, şıma merdümi şari kişti, şar yênû, mali şıma bênû, şıma kişênû.
Xalef Ağa dedi ki: 'Dikkatli ol; yabancı bir adam öldürdünüz, yabancı gelir, malınızı alır ve sizi öldürür.'
Yê merdümi va kê Xalef ağayra: ağa, 'haberê berşawê Nyêribû kic, Dêyştêy 'Henzi wa mûqaytê xoê bi, wa malê xoê byê, wayêr nyêkêri, qam rocû kê 'habêrê 'Hyênêra amêy wa çaw çêhetya nyêşirû ma kawğe bıkêri.
O adam Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Ağa, Küçük Nyêrib'e ve Deştê Henzi'ye haber gönder; dikkatli olsunlar, mallarını sahipsiz bırakmasınlar. Hyêni'den haber geldiği gün kimse eksik olmasın, savaşacağız.'
Xalef ağay 'habêrê erşawûtê Nyêribû kic Wesman ağayri va kê: 'habêrê berşaw Dêyştêy 'Henzi Mê'hmêt ağayri.
Xalef Ağa Küçük Nyêrib'e, Wesman Ağa'ya haber gönderdi: 'Haberi Deştê Henzi'de Mêhmêt Ağa'ya gönder.'
Wesman ağa 'haber erşawûtê Dêyştêy 'Henzi Mê'hmêt ağayri va kê: têra rêki xoê bıkêri, 'Hyênêyici madê kawğe kêni, barût bigêri, 'hadre kêri, qam rocûkê 'Hyênêra 'haberê amêyê ma kawğe kêni.
Wesman Ağa Deştê Henzi'de Mêhmêt Ağa'ya haber gönderdi: 'Hazırlan; Hyêni'liler bizimle savaşacak.
Mê'hmêt ağay 'habêr erşawûtê Wêsman ağayri va kê: Xalef ağayra vadi: ma 'ha 'hadrêy, qam rocûkê 'haberê 'Hyênêra amêyê, kawğe ma kawğaw.
Barut al, hazır ol; Hyêni'den haber geldiği gün savaşacağız.' Mêhmêt Ağa Wesman Ağa'ya haber gönderdi: 'Xalef Ağa'ya söyle: hazırız; Hyêni'den haber geldiği gün savaşacağız.'
Kê aşmi mênd, Daqma begi 'Hyêni 'habêrê erşawûtê Nyêribû pil Xalef ağayri: twê çiri enoê merdümi mê kiştû, waxtê xoêdê 'hadre bê, roci pangcinê kawğe mê kawğaw.
Bir ay geçince Hyêni'li Daqma Bey Büyük Nyêrib'e, Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Benim bu adamımı neden öldürdün?
Xalef ağay 'habêra xoê erşawûtê 'Hyênê Daqma begiri va kê: roci pangcinê, nyê mêyştê byê, ma kawğê bıkêri.
Kendi vaktinde hazır ol; beş gün içinde savaşacağız.' Xalef Ağa Hyêni'de Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Beş gün içinde, olmazsa yarın gel; savaşalım.'
Daqma begi zerêy 'Hyênidê dêlali vêyng da: nyêçaw ğarib şahrêstan bıngêi, pyêrû çaw byê sila megiri, ez Daqma begi va kê: qamêk vyêna byê sila serêy cêy dana püroê.
Daqma Bey Hyêni içinde tellala bağırttı: 'Hiçbir yabancı şehre girmesin, kimse izinsiz toplanmasın. Ben Daqma Bey diyorum: izinsiz gördüğüm kişinin başını kestiririm.'
Daqma begi va kê: Nyêribra Halef ağayra 'haberê amêya: mêyştê kawğaw, çaw kêyêdê desti çwa gêna çaw mevindi, mêyştê kawyaw.
Daqma Bey dedi ki: 'Nyêrib'den Xalef Ağa'dan haber geldi: yarın savaş var. Evde eline sopa alabilen herkes gelsin, kimse kalmasın; yarın savaş var.'
Daqma beg 'habêrê erşawûtê Nyêrib Xalef ağayri va kê: eskêri mê 'hadraw, mêyştê ma yêni pêy rezan.
Daqma Bey Nyêrib'e, Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Ordum hazır; yarın bağların arasından geleceğiz.'
Xalef ağa 'haber erşawûtê Daqma begiri 'Hyênê va kê: emşoê mûqaytê xoê bê, ez emşoê şahrêstan vêşnêna.
Xalef Ağa Hyêni'deki Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Bu gece dikkatli ol; bu gece şehri yakacağım.'
Daqma begi eskêri xoê hemê top kêrd, eskêr pyêrû kêrand pêy kûnaği Temir begi, barût, qırqışûn da eskêri xoê, êspar vici, pêye pyêrû erşawût pêy kûçan, êspar pyêrû erşawût pêy rezan.
Daqma Bey bütün ordusunu topladı, Temir Bey'in evinin önünde bir araya getirdi, askerlerine barut ve kurşun verdi, ata bindi, bütün piyadeleri sokaklardan ve bütün atlıları bağların arasından gönderdi.
Şefak bestya bıroşt 'habêr erşawûtê Nyêrib Xalef ağayri va kê: têrês, emşoê 'heta soba ez nyê ra kawta, sozi twê sênyênû, sozû tê byê kawğe xoêri vyênê, eskêri mê 'hadraw.
Şafak söküp sabah aydınlanırken Nyêrib'e, Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Lanetli, bu gece sabaha kadar uyumadım; sözün ne oldu, hani savaşa gelecektin? Ordum hazır.'
Xalef ağa werişt bê êspar, dûmilbazi da püroê, kawt eskêri xoê ver va kê eskêri xoêra: metêrsi, yê Tırki, yê nêşyêni kawğe bıki, ma cang mırdi aşirani, metêrsi, ez 'ha şıma ver, kêykê ez merda şıma 'hema şyêri kawğê.
Xalef Ağa ata bindi, davulu çaldırdı, ordusunun önüne geçti ve askerlerine dedi ki: 'Korkmayın; onlar Türk'tür, savaşmayı bilmezler. Biz yiğit aşiret adamlarıyız; korkmayın, ben sizin önünüzdeyim; ben ölsem bile siz yine savaşa gidin.'
Eskêri Xalef ağay va kê, peki, ağa, 'hetakê ma nyêmiri ma nyêverdani tê, şyêri kawğe.
Xalef Ağa'nın askerleri dedi ki: 'Peki Ağa; biz ölmedikçe seni bırakmayız, savaşa gideriz.'
Xalef ağa va kê: afêrêm, ağalêrêm.
Xalef Ağa dedi ki: 'Aferin ağalarım.'
Xalef ağa kawt eskêri xoê ver, şi vecyay dyari 'Hyêni, awnyay kê: eskêri Daqma begi pyêrû 'ha rûnistê, êspar kay kênû, qamûk byû pêye, qamûk na wênû, qamûk govêndi kênû.
Xalef Ağa ordusunun önüne geçti, Hyêni toprağına çıktı ve baktı ki Daqma Bey'in bütün ordusu orada oturuyor: kimi at sürüyor, kimi yaya, kimi yemek yiyor, kimi govend çekiyor.
Xalef ağa vêyng da.
Xalef Ağa seslendi.
Daqma begi, va kê: mıgayê waxtê xoêdê 'hadre bê, ez amêya.
Daqma Bey'e dedi ki: 'Kendi vaktinde hazır ol; geldim.'
Daqma beg werişt bê êspar, venga eskêri xoê da va kê: kêyê 'harêbya yêni, eskêri Xalêf ağay amê, warzi, şyêri metırisi.
Daqma Bey ata bindi, ordusuna seslenip dedi ki: 'Yerlerinize geçin; Xalef Ağa'nın ordusu geldi. Kalkın, gidin, korkmayın.'
Xalef ağay eskêri xoêra va kê: çewi eskêri Daqma begi vêra medi, heminê bıkşi.
Xalef Ağa ordusuna dedi ki: 'Daqma Bey'in ordusundan kimse kaçmasın; hepsini öldürün.'
Eskêri Xalef ağay va kê Xalef ağayra: izmi ma bıdê, tê syêr bıkê.
Xalef Ağa'nın askerleri Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Bize izin ver, sen de seyret.'
Xalef ağay va kê: erş!
Xalef Ağa dedi ki: 'Hücum!'
Eskêri Xalef ağay kêrd: wakê wakê.
Xalef Ağa'nın ordusu 'wakê, wakê' diye bağırdı.
Hyêris û çêhêr têni eskêri Daqma begira kişti, eskêri Daqma begi rêma.
Daqma Bey'in ordusundan otuz dört kişi öldürüldü ve Daqma Bey'in ordusu kaçtı.
Eskêri Xalef ağay kawta dımê berdi, kerdi zerêy şahrêstang, yaw ma'halay 'Hyêni veşnay, serêy Xalil êfêndi têra kêrd, ard, da Xalef ağayra.
Xalef Ağa'nın ordusu peşlerine düştü, şehre girdi, Hyêni'de bir mahalleyi yaktı, Xalil Efendi'nin başını kesti, getirip Xalef Ağa'ya verdi.
Daqma begi va kê: eman êfêndim, ez kawğe nyêkêna, eskêri mê çinû.
Daqma Bey dedi ki: 'Aman efendim, artık savaşmayacağım; ordum kalmadı.'
Xalef ağay 'haber erşawûtê Daqma begiri va kê: şahrêstanda byê tebêr, ez yêna şahrêstan veşnêna.
Xalef Ağa Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Şehirden dışarı çık; şehri yakmaya geliyorum.'
Daqma begi wida yaw koêle erşawût Xalef ağayri va kê: eman êfêndim, çawdi ma çinû, nyêşyêna kawğe bıka, tê mıdê çitaw kawğe kêni?
Daqma Bey hemen Xalef Ağa'ya bir kürk gönderip dedi ki: 'Aman efendim, kimsem yok; savaşamam. Benimle neden savaşacaksın?'
ez tê nyêya.
'Ben senin üzerine gelmiyorum.'
Xalef ağay va kê: byê eskêri ez dana twê, şwê byê mıdê kawğe dıkê, hêta hiryê roci kawğe mê kawğaw, ez eskêri twêra we şahrêstani twêra çewi nyêvêrdana, heminê kışêna, twê kışêna.
Xalef Ağa dedi ki: 'Gel; sana asker vereceğim, git benimle savaş. Üç güne kadar savaşacağız; ordun ve şehrinden kimseyi bırakmayacağım, hepsini öldüreceğim, seni de öldüreceğim.'
cênyay twê ez ana.
'Karını da götüreceğim.'
Daqma begi 'haberê erşawûtê Xalef ağayri va kê: dês roci mawlêt bıdê mê.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Bana on gün mühlet ver.'
Xalef ağa va kê: 'haici, wa twêri vist roc mawlêt, wicara pêy byê, ma kawğe bıki, ekê tê nyêri ez şahrêstan pyêrû veşnêna, serêy twê wêna.
Xalef Ağa dedi ki: 'Peki, sana yirmi gün mühlet olsun; sonra hemen gel, savaşalım. Gelmezsen bütün şehri yakarım, başını keserim.'
Daqma begi 'haberê erşawûtê Xalef ağayri va kê: 'hêta vist roc kawğe mê çinyû, wicara pêy ez twêri 'haberê erşawêna.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Yirmi güne kadar savaşım yok; sonra sana haber göndereceğim.'
Xalef ağa va kê: peki, êfêndim, 'haydi twêri izmû; vist roc mawlêt da Daqma begira.
Xalef Ağa dedi ki: 'Peki efendim, sana izin olsun.' Daqma Bey'e yirmi gün mühlet verdi.
Daqma beg şê, eskêr toplê kêrd, 'hêta vist roc çêhêr hênzari eskêr toplê kêrd.
Daqma Bey gitti, asker topladı ve yirmi gün içinde dört bin asker topladı.
Vist û yaw roc bi temami, Daqma begi 'haber erşawûtê Nyêrib Xalef ağayri va kê: eskêri mê temamû, mêyştê ez yêna kawğe, kawğe mê kawğaw.
Yirmi bir gün tamam olunca Daqma Bey Nyêrib'e, Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Ordum hazır; yarın savaşa geliyorum, savaşacağız.'
Xalef ağay 'haberê erşawûtê Daqma begiri va kê: waxtê xoêdê 'hadrê bê, ez mêyştê şêfaqdê yêna dûzi 'Hemyêra, tê eskêri xoê bıgê, byê pêy rezan metırisi, ma kawğe bıki, nya tê serêy mê wêni, nya ez serêy twê wêna.
Xalef Ağa Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Kendi vaktinde hazır ol; yarın şafakta Dûzê Hemyê'ye geleceğim. Ordunu al, bağların arasından gel, korkma; savaşalım, ya sen benim başımı kesersin ya da ben senin başını keserim.'
Daqma begi 'haber erşawûtê Xalef ağayri va kê: mêvındê, şandê yêni, sêbah byê.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Gecikme, akşam gel; sabah olunca gel.'
Xalef ağa 'habêr erşawûtê Daqma begiri va kê: ena 'halê ez ama.
Xalef Ağa Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Bu defa geliyorum.'
Daqma begi 'haber erşawûtê Xalef ağayri va kê: warzê, byê, ez çimani twê vecêna.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Kalk gel; gözlerini çıkaracağım.'
Xalef ağa werişt, dûmilbazê day püroê.
Xalef Ağa kalktı, davulları çaldırdı.
Êskêri Xalef ağa pyêrû ame pyêser, Xalef ağa va kê eskêri xoêra: bawni, ağalêr, ma şwêni kawğe, mêtêrsi, eskêri Daqma begi zavû, hema pyêrû Tırki, nyêşêngi madê kawğe bıki, ma pyêrû cang mırdi kırdani, myêrdêy aşirani, metêrsi, ma 'ha şwêni, 'hetakê serêy mê nyêwênû, şım çêywiri çı çinyû.
Xalef Ağa'nın bütün ordusu toplandı. Xalef Ağa ordusuna dedi ki: 'Dinleyin ağalar, savaşa gidiyoruz. Korkmayın; Daqma Bey'in ordusu çoktur ama hepsi Türk'tür, bizimle savaşmayı bilmezler. Biz hepimiz yiğit Kürtleriz, aşiret adamlarıyız; korkmayın, gidiyoruz; benim başım kesilmedikçe size hiçbir şey olmaz.'
Eskêri Xalef ağay va kê: ma 'ha şwêni, 'hêta nyêmiri twêri çı çinyû.
Askerleri Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Gidiyoruz; biz ölmedikçe sana bir şey olmaz.'
Xalef ağa va kê: afêrêm ağalêrim.
Xalef Ağa dedi ki: 'Aferin ağalarım.'
Xalef ağa werişt, kawt eskêri xoê vêr, şi vecyay dyari 'Hyêni, awnyay kê eskêri Daqma begi pyêrû tabûrê bêsta pêy rezandê.
Xalef Ağa kalktı, ordusunun önüne geçti, Hyêni toprağına çıktı ve baktı ki Daqma Bey'in ordusu bağların yanında fişekleri hazırlamış.
Eskêri Daqma begi çêhêr hênzari, eskêri Xalef ağay dı hênzari.
Daqma Bey'in ordusu dört bin, Xalef Ağa'nın ordusu iki bin kişiydi.
Eskêri Xalef ağa va kê Xalef ağayra: eman, êfêndim, izmi ma bıdê, ma şyêri kawğe.
Xalef Ağa'nın askerleri Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Aman efendim, bize izin ver, savaşa gidelim.'
Xalef ağa va kê: erş!
Xalef Ağa dedi ki: 'Hücum!'
bêyrakdar kawt eskêri Daqma begi, kawti temya, dı saati kawğe kerd, pêynıdê Daqma begi eman waşt, va kê Xalef ağayra: ez nyêşyêna kawğe bıka twêdê.
Bayraktar Daqma Bey'in ordusuna karşı yürüdü, ordular birbirine girdi, iki saat savaştılar; sonunda Daqma Bey aman istedi ve Xalef Ağa'ya dedi ki: 'Seninle savaşamıyorum.'
Xalef ağay eskêri xoê kêrand, ame Nyêribû, awnay kê: eskêri xoêdê şêyşti tên çinû, 'haber erşawûtê Daqma begiri va kê: şêyşti tên eskêri mêra çinû.
Xalef Ağa ordusunu geri çekti, Nyêrib'e geldi ve ordusunda altmış kişinin eksik olduğunu gördü. Daqma Bey'e haber gönderdi: 'Ordumdan altmış kişi eksik.'
Daqma begi 'haber erşawûtê Xalef ağayri va kê: eskêri twê şêyşti tên çinû, eskêri mê saw hêyştê tên çinû, pyêrû kişyay, byê mêytani xoê berê, mêytani mê waderê çawdê mê çinyû.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya haber gönderdi: 'Senin ordudan altmış kişi eksik; benim ordudan yüz seksen kişi eksik, hepsi öldürüldü. Gel, ölülerini al; benim ölülerimi gömecek kimsem yok.'
Xalef ağay merdüm erşawûti va kê: şyêri mêytani ma byari.
Xalef Ağa adamlar gönderdi ve dedi ki: 'Gidin, ölülerimizi getirin.'
Merdüm şi, mêyti ardi, ronişt.
Adamlar gitti, ölüleri getirdi ve orada kaldı.
Daqma begi 'haber erşawûtê ağani Zıriki, va kê: byêri mênû Xalef ağay daw pyêrû byêri, ma pya weşı ki.
Daqma Bey Ziriki ağalarına haber gönderdi: 'Gelin, beni Xalef Ağa ile barıştırın; hepiniz gelin, barışalım.'
Ağay Zıriki werişti, amêy 'Hyênê, Daqma beg gêrawti, amêy Nyêrib kêy Xalef ağay.
Ziriki ağaları kalkıp Hyêni'ye geldiler, Daqma Bey'i aldılar ve Nyêrib'e, Xalef Ağa'nın evine geldiler.
Daqma beg şê, lawna Xalef ağay lingêrû, Xalef ağay lawna Daqma begi destrû.
Daqma Bey gidip Xalef Ağa'nın ayaklarını öptü; Xalef Ağa Daqma Bey'in elini öptü.
Xalef ağay dı sêy myêşna day Daqma begiri.
Xalef Ağa Daqma Bey'e iki yüz koyun verdi.
Daqma beg yaw rez da Xalef ağayra, pya bi weşi, terêk na.
Daqma Bey Xalef Ağa'ya bir bağ verdi; birlikte barıştılar ve kan davası kalmadı.

Sumber

Russian original edition

Lerch, Peter Ivanovich. Izsledovaniia ob iranskikh kurdakh i ikh predkakh, severnykh khaldeiakh. Vol. 1. St. Petersburg: Imperial Academy of Sciences, 1856. Story on the Nerib-Hyeni feud, printed pp. 108-116.

Halaman: Russian RGO viewer images 122-130; printed pp. 108-116.

Primary scan witness for Lerch's Zazaki transcription and Russian free translation.

German edition / reprint scan

Lerch, Peter. Forschungen über die Kurden und die iranischen Nordchaldäer. Abth. 1. St. Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1857. Story 'Fehde zwischen Nerib und H'yeni,' pp. 71-79.

Halaman: Internet Archive scan pages n114-n122; printed pp. 71-79.

Used for the German free translation and as a second scan witness for the Zazaki transcription.

Bingöl University thesis transcription

Aslanoğulları, Mehmet. Lerch'in Zazaki Derlemelerinin Çevrimyazımı ve Türlerine Göre Sözcüklerin Tahlili. Master's thesis, Bingöl Üniversitesi, 2014.

Halaman: PDF pp. 56-64; story heading "Qewğê Nêrib û Hêni."

Secondary transcription witness used during alignment and review. The transcription text is cited here but is not reproduced in the Interlinear view.