ZazakiTürkçe
Cayki bi çi nyêbi, hiryê bêrai bi, namêy bêray kıci 'Hasanêk, namêy bêray myanyêni Qasim, namêy bêray pili Şaban.
Bir zamanlar, bir yerde üç kardeş varmış.
Çi dêyinê çi nebê, hiryê vayştûri xoê bi.
En küçük kardeşin adı Hasanek, ortanca kardeşin adı Qasim, en büyük kardeşin adı da Şaban'mış. Başka ne vardı ne yoktu bilinmez, ama üç tane orakları varmış.
'Hasanêk va bêrar yêni: warzi, ma enoê mêlmêkêtra veci, ma şyêri xoêri yawna aşirêt, ma xoêri, kar bıkêri, pêy dabaray ma bobû.
Hasanek kardeşlerine, "Kalkın. Bu memleketten çıkalım, başka bir aşirete gidelim; kendimize iş bulalım, geçimimiz olsun," demiş.
Enyê hiryê hemê weristi şi, vecyay seri yaw koy, awnyay yaw dêyştê, asêni pirû ğalêa.
Üçü birlikte kalkıp yola çıkmışlar. Bir dağın başına varmışlar, bir tarla görmüşler; tarlada çok buğday varmış.
'Hasanêki va bêrar yêni: warzi, ma şyêri yalêy êna dêyştê bitini, hêlbêt wayêri ênyê yali êstû, mari yaw hawlê bikêrû.
Hasanek kardeşlerine, "Kalkın. Şu tarlanın buğdayını biçmeye gidelim. Elbette bu buğdayın bir sahibi vardır; bize bir ücret verir," demiş.
Ênyê bêray wêristi şı, nêyay yalêa, yalê çına di roci.
Kardeşler kalkmış, gitmiş, buğdaya eğilmiş ve iki gün buğday biçmişler.
'Hasanêk awna yaw dûma.
Hasanek bir mağara görmüş.
Aw dûma daw bû.
Bu mağara bir devin mağarasıymış.
Vêcaw awdara, vêyn da, va kê: şûma qami, şûma qawi yalê mê çınêni, ez nêkay amêya, serêy şüma hiryê heminê wêna.
Dev hemen dışarı çıkmış, bağırmış ve, "Siz kimsiniz? Neden benim buğdayımı biçiyorsunuz? Şimdi gelip üçünüzün de başını yiyeceğim," demiş.
'Hasanêki va bêrar yêni: metêrsi, awe kê estû awe dyaw, yênû ma 'hêt, mara vanû: şüma qawi enoê ğalê mê çınêni, şüma çaw vengi xoê mekiri, ez cebabê dyewi dana.
Hasanek kardeşlerine, "Korkmayın. Bu bir devdir. Yanımıza geliyor ve bize, 'Neden benim bu buğdayımı biçiyorsunuz?' diyor. Hiçbiriniz ses çıkarmayın; deve ben cevap vereceğim," demiş.
Ğalê çina, awnyay kê dyaw ame, dyewi va: şüma çi çikarêy, şûma namêy mê nêşnaûtû, ez kê êsta ez daw, ez nêkay sêrêy şüma hiryê heminê wêna.
Buğday biçmişler. Devin geldiğini görünce dev, "Ne yapıyorsunuz? Benim adımı bilmiyorsunuz. Ben devim; şimdi üçünüzün de başını yiyeceğim," demiş.
'Hasanêki va: êfêndim, izmi mê bıdê, ez toêri yaw laqardi vaca; dyewi va: laci mê dêvaci.
Hasanek, "Efendim, bana izin ver; sana bir söz söyleyeyim," demiş. Dev, "Söyle oğlum," demiş.
'Hasanêki va: ma hiryê heminê bêrai cyêy, ma amêy, enoê ğalêy ma etya di, ma nêyay pa çina, va: hêlbêt wayêri enyê ğali estû, hêlbêt mari yaw 'hawlê kênû.
Hasanek, "Üçümüz de kardeşiz. Geldik, bu buğdayı burada bulduk. Biçmek için eğildik ve, 'Elbette bu buğdayın sahibi vardır, elbette bize bir ücret verir,' dedik," demiş.
Dewi va 'Hasanêkira: laci mê, afêrêm, bıçinê.
Dev Hasanek'e, "Aferin oğlum, biç," demiş.
Dyaw vınert 'Hasanêki 'het, 'Hasanêkira va: laci mê, tê vaystûray xoê bıdê mê, ez hêlyê ğalê çınêna, tê gamyê roşê, asang bê.
Dev Hasanek'in yanına yaklaşmış ve ona, "Oğlum, orağını bana ver. Biraz buğday biçeyim; sen biraz otur, dinlen," demiş. Dev biçmiş.
Dêwi çına, Qasim û Şaban, hiryê heminê yalê çına 'hêtê nêmaci yêri.
Qasim, Şaban ve Hasanek, üçü birlikte akşam namazına kadar buğday biçmişler.
Dyaw werişt, yaw kağit noşt, da 'Hasanêkira, va kê: enoê rayêr bıgi, şwê, bawni seri ayê koy, kûnaği mê 'ha ayê koyû, cênyay mê, hiryê kêynay mê 'ha kûnağdê roniştêy, kağit berê, bıdê cênyay mê, ya zana.
Dev kalkmış, bir mektup yazmış, Hasanek'e vermiş ve, "Bu yoldan git. Şu dağın tepesine bak; evim o dağdadır. Karım ve üç kızım evde oturuyorlar. Mektubu götür, karıma ver; o bilir," demiş.
'Hasanêki kağit gêrawt, kawta rayêr, şê, dı saati şê, kağit akerd, wengd, awnya kê, dyewi kağiti noştû ekê enoê merdüm enyê kağiti anû kêyê, mıri serêy enyê merdwomi trakê, mıri pilaw pawjê, serêy enyê merdümi mıri pilaw ver kê, berşaw mıri, ez wêna.
Hasanek mektubu almış, yola düşmüş ve iki saat yürümüş. Sonra mektubu açıp okumuş ve devin şöyle yazdığını görmüş: "Bu adam bu mektubu eve getirince bu adamın başını benim için kes, bana pilav pişir, bu adamın başından bana pilav yap, bana gönder; ben de yiyeyim."
'Hasanêki kağit dırna, êşt, yawna kağit noşt, ekê enoê merdüm enoê kağit anû kêyê, gay bwêri pilaw ver kê, emşoê 'Hasanêk wa kêynay mına pilê 'het ra kû, sêba mıri ena pilaw byarû.
Hasanek mektubu yırtıp atmış ve başka bir mektup yazmış: "Bu adam bu mektubu eve getirince boz öküzden pilav yap. Bu gece Hasanek benim büyük kızımın yanında yatsın; yarın da bu pilavı bana getirsin."
'Hasanêk da kağit dênyay dyewi.
Hasanek mektubu devin karısına vermiş.
Cênyay dyewi kağit gêrawt, akerd, wêngd ekê dyewi tedê noştû gay bwêri wa pilaw ver kû, bıdû 'Hasanêkira, 'Hasanêki emşoê wa kêynay pilê 'het ra kû, sêba ena pilaw byarû.
Devin karısı mektubu almış, açmış ve devin, boz öküzden pilav yapıp Hasanek'e vermesini, Hasanek'in o gece büyük kızın yanında yatmasını ve sabahleyin o pilavı getirmesini yazdığını okumuş.
Cênyay dyewi gay bwêr serê bırna, goşti gay bwêri kêrd pilaw ver, da 'Hasanêkira.
Devin karısı boz öküzü kesmiş, boz öküzün etinden pilav yapmış ve Hasanek'e vermiş.
'Hasanêki ena pilaw gêrawt, şê, berd dyewiri.
Hasanek bu pilavı almış, gitmiş ve deve götürmüş.
Dyaw awna 'Hasanêk yênû.
Dev Hasanek'in geldiğini görmüş.
'Hasanêki ena pilaw berd, da dyewi.
Hasanek pilavı getirmiş, deve vermiş.
Dyewi gêrawt, va 'Hasanêkira: mê kağit ana nyênoşt bê, ena kêynay kûtıki senyyê enoê nang 'hadre kerdû, daw twê, twê enoê nang miri ardû, mê ena kağit nyênoşt bê, ekê miri 'Hasanêki serê bırnê, goşti 'Hasanêki miri pilaw ver kê, berşaw miri.
Dev pilavı almış ve Hasanek'e, "Ben böyle bir mektup yazmadım. Bu kötü kadın niye bu yemeği hazırlayıp sana verdi? Sen bu yemeği niye bana getirdin? Ben mektupta bunu yazmadım. Hasanek'in başını kessin, Hasanek'in etinden bana pilav yapsın ve bana göndersin diye yazdım," demiş.
'Hasanêki dyewira va kê: ena gêlankê tê şwêni şwê, ekê tê nyêşwêni ez şwêna, ena gêlankê serêy min tra kêna, twêri kêna pilaw ver, pawcêna, ana.
Hasanek deve, "Bu defa sen gideceksen git; gitmeyeceksen ben giderim. Bu defa benim başımı keser, sana pilav yapar, pişirir ve getirir," demiş.
Dyewi 'Hasanêkira va kê: lacim, tê vengi xoê mekê, ez nêkay nûsêna, dana twê, bigû, şwê, bıdê cênyay mê, ena gêlankê ek tê amêy ez hema şwêna.
Dev Hasanek'e, "Oğlum, sesini çıkarma. Şimdi bir daha yazıp sana vereceğim. Al, git, karıma ver. Bu defa sen gelince ben giderim," demiş.
'Hasanêki va kê: rınyd bênû, êfêndim.
Hasanek, "Peki efendim," demiş.
Dyewi yaw kağit noşt: ena gêlankê çimani 'Hasanêki miri, lawwani 'Hasanêki tra kê, kebab kê, pawjê, miri berşaw, ek ena gêlankê enoê merdüm sağ amê mê 'hêt, ez 'hawnya yêna serê destani lingani twê, kêynay kûtıki, tra kêna, twê bêna seri hawt rayêrang ver dana.
Dev bir mektup yazmış: "Bu defa Hasanek'in gözlerini ve dudaklarını benim için çıkar, kebap yap, pişir ve bana gönder. Bu adam bu defa sağ salim yanıma gelirse hemen gelip senin başını, ellerini ve ayaklarını keseceğim, kötü kadın, seni de yedi yolun üstüne atacağım."
Daw werişt, kayit noşt, da 'Hasanêkira.
Dev kalkmış, mektubu yazmış ve Hasanek'e vermiş.
'Hasanêki gêrawt, dı saati ca şê, kağit akêrd, kağit wengd, awnya, ekê dêwi kağiti noştû, ek ena gêlankê miri çimani, lawani 'Hasanêki tra kê, miri kebab kê, berşaw, ena gêlankê enoê merdüm ekê weş amê mê 'hêt, ez ena gêlankê yêna kêyê, serêy, lingani, destani twê, kêynay kûtıki, tra kêna, twê bêna seri hawt rayêran ver dana, çaw twêri wayêrêy nyêkênû.
Hasanek mektubu almış, iki saat kadar gitmiş, mektubu açıp okumuş ve devin şöyle yazdığını görmüş: "Bu defa Hasanek'in gözlerini ve dudaklarını benim için çıkar, bana kebap yap ve gönder. Bu adam bu defa yanıma sağ gelirse eve geleceğim, senin başını, ayaklarını ve ellerini keseceğim, kötü kadın, seni yedi yolun üstüne atacağım. Kimse sana sahip çıkmayacak."
'Hasanêki kağit wengd, ekê dewi kağit sa katêy tedê noştû.
Hasanek mektupta devin ne kötülükler yazdığını okumuş.
'Hasanêki kağit dırna, êşt, yawna kağit noşt, ekê miri ena gêlankê gay şüri serê bırnê, miri kebab kê, pawjê, na pilaw miri berşawê, emşoê 'Hasanêk kêynay mina kıci 'hêtê ra kû, soba na pilaw bigû, byarû.
Mektubu yırtıp atmış ve başka bir mektup yazmış: "Bu defa benim için kızıl öküzü kes, bana kebap yap, pişir, bana ekmek ve pilav gönder. Bu gece Hasanek benim küçük kızımın yanında yatsın; sabah da bu pilavı alıp getirsin."
'Hasanêki kayit (kağit?) berd, da cênyay dyewi.
Hasanek mektubu götürüp devin karısına vermiş.
Cênyay dyêwi kağit wengd, ekê dyewi tedê noştû: miri gay şüri serê bırnê, goşti gay şüri kebab kê, pawcê, berşaw, emşoê 'Hasanêk wa kêynay mina kıci 'hêtê ra kû, soba miri na pilaw kebab byarû.
Devin karısı mektubu okumuş; dev orada, "Benim için kızıl öküzü kes, kızıl öküzün etinden kebap yap, pişir ve gönder. Bu gece Hasanek benim küçük kızımın yanında yatsın; sabah bana bu pilavı ve kebabı getirsin," diye yazmış.
Cênyay dyewi gay sür serê bırna, goşti gay şûri kêrd kêbab.
Devin karısı kızıl öküzü kesmiş ve kızıl öküzün etinden kebap yapmış.
'Hasanêk aya şawê kêyna kıci 'hêtê ra kawt, kêyf sêfa kêrd 'he ta soba.
Hasanek o gece küçük kızın yanında yatmış, sabaha kadar keyif ve sefa sürmüş.
Soba werişt, şê 'heremi dyêwi, va cênyay cewira, çi bıdê, ez bêna dyewiri.
Sabah kalkmış, devin haremine gitmiş ve devin karısına, "Yemeği ver, deve dönüyorum," demiş.
Cênyay dyewi weriştê çi da 'Hasanêki va kê: mê vêra sêlami dyewi kê, vaci kê: hêy teres, twê kêy mê xerab na.
Devin karısı kalkmış, yemeği Hasanek'e vermiş ve, "Deve benden selam söyle; de ki, 'Ey korkak, evimi harap ettin,'" demiş.
'Hasanêk werişt va cênyay dyewira: ena ga mê xatır bê twê ez 'ha şwêna.
Hasanek kalkmış ve devin karısına, "Bu öküz senden bana bir hatıra olsun. Ben gidiyorum," demiş.
Cênyay dyêwi va kê: tê xêyr amêy, twêri oğır bû.
Devin karısı, "Sağ salim git; yolun açık olsun," demiş.
'Hasanêki va kê: bêr xodar bi Alah twêra razi bû.
Hasanek, "Allah senden razı olsun," demiş.
'Hasanêki çi gêrawt, berd, da dyewi.
Hasanek yemeği almış, götürmüş ve deve vermiş.
Dyaw nang gêrawt, xêrs bê, nang ûca rwêna, werişt şê kêyê.
Dev yemeği almış, öfkelenmiş, yemeği oraya atmış, kalkıp eve gitmiş.
'Hasanêki va kê: bêray mêy, kêy dyewi xerab naw, warzi ma xoêri etyara şyêri.
Hasanek, "Kardeşlerim, devin evi artık boşaldı. Kalkın, buradan gidelim," demiş.
Bêray 'Hasanêki werişti, 'Hasanêk kawt bêrara ver, şi çêhêr roci, dyaw amê gêyra, 'Hasanêk nyêdi.
Hasanek'in kardeşleri kalkmış. Hasanek kardeşlerinin önüne düşmüş ve dört gün gitmişler. Dev onları aramaya gelmiş ama Hasanek'i görememiş.
'Hasanêk şê xoêri yaw şahrê stang, bêray xoê berdi çarşû, va kê bêrarani xoêra: xoêri kancawkê kêyfê şüma wazênû şyêri.
Hasanek uzak bir şehre gitmiş, kardeşlerini çarşıya götürmüş ve onlara, "Nereye gitmek istiyorsanız gidin," demiş.
Bêray 'Hasanêki Qasimi 'Hasanêkira va kê: bêra tê qawvi mê etya ver dani?
Hasanek'in kardeşi Qasim, Hasanek'e, "Kardeş, bizi niye burada bırakıyorsun?" demiş.
Bêray 'Hasanêki Şaban berma.
Hasanek'in kardeşi Şaban ağlamış.
'Hasanêki va kê: bêra tû qawvi bermêni?
Hasanek, "Kardeş, niye ağlıyorsun?" demiş.
Alah kêrimû.
'Allah kerimdir.'
Bêray 'Hasanêki Qasimi 'Hasanêkira va kê: tı qawvi ma wir dinê etya ver dani, la ma xoêri se ki, caw ğaribû, cay ma çinyû, çaw nyêverdanû, ma şyêri kêye cay ma çinyû.
Hasanek'in kardeşi Qasim, Hasanek'e, 'Bizi niye burada bırakıyorsun? Biz ne yapacağız? Burası yabancı bir yer, kalacak yerimiz yok, kimse bizi içeri almaz, gidecek evimiz de yok,' demiş.
'Hasanêki va kê: şyêri xoêri yaw ağay 'hêtê ğizmêt bıkêri.
Hasanek, "Gidin, bir ağanın yanında hizmet edin," demiş.
'Hasanêki bêray xoê Qasim berd yaw qayfeçi 'hêtê ver da.
Hasanek kardeşi Qasim'i alıp bir kahveciye teslim etmiş.
'Hasanêki va kê qayfêçira: ağa, enoê bêray minû, namêy cay Qasimû, wa twêri ğızmêt bıkêrû, Qayfeçi 'Hasanêkira va kê: lacim, bêray twê destra tê gûre yênû.
Hasanek kahveciye, "Ağa, bu benim kardeşimdir. Adı Qasim'dir. Sana hizmet etsin," demiş.
'Hasanêki qayfetira go kê: ağa, tê çê gûrawkê vaci bêrai mê destra yênû.
Kahveci Hasanek'e, "Oğlum, kardeşinin elinden ne iş gelir?" demiş. Hasanek kahveciye, "Ağa, sen ne iş buyurursan kardeşim yapar," demiş.
Qayfeti va: pekê lacim.
Kahveci, "Peki oğlum," demiş.
'Hasanêki wica bêray xoê ver da, amê çarşû, gêyra bêray Şaban nyêdi.
Hasanek kardeşini orada bırakmış, çarşıya gelmiş, dolaşmış ama kardeşi Şaban'ı bulamamış.
'Hasanêk yaw aşmê gêyra, bêray xoê Şaban yaw zêyndandê di.
Hasanek bir ay aramış ve kardeşi Şaban'ı bir zindanda bulmuş.
Bêrai xoê Şabanira va kê: bêra, qami tê ardi bısti enoê zêyndan.
Kardeşi Şaban'a, "Kardeş, seni kim getirip bu zindana attı?" demiş.
Şabani va kê 'Hasanêkira: dyewi ez şya xoêri dêsmaç bıkêra, dyewi ez dyan, ez gêrawta arda bısta enoê zêyndan.
Şaban Hasanek'e, "Kendimi yıkamak için deve gittim. Dev beni gördü, yakaladı, getirip bu zindana attı," demiş.
'Hasanêki bêrai xoê Şaban zêyndana vet ard xoê 'hêt, çêhêr roci vênert, bêray xoê Şaban berd 'hêmam, sabûn kerd, şit, temiz kerd, bêray xoê Şaban 'hêmamra vet gêrawt berd têslimê qabas başira va kê: enoê bêrai mê emanêtay twê bû.
Hasanek kardeşi Şaban'ı zindandan çıkarmış, yanına almış ve dört gün dinlenmiş. Sonra kardeşi Şaban'ı hamama götürmüş, sabunlamış, yıkamış ve temizlemiş. Şaban'ı hamamdan çıkarıp muhafızbaşına götürmüş, teslim etmiş ve, "Bu kardeşim sana emanettir," demiş.
Qabas başi 'Hasanêkira va kê: êgit tê sera şwêni.
Muhafızbaşı Hasanek'e, "Yiğit, nereye gidiyorsun?" demiş.
'Hasanêki va kê qabas başira: 'hêyfê xoê dyewira gêna.
Hasanek muhafızbaşına, "Devden intikam almaya gidiyorum," demiş.
Qabas başi 'Hasanêkira va kê: êgit tê şwêni ez çira'hêy dyewya, yaw şimşyêri dyewi estû 'ha kalanya altûnyênêdê 'ha qûlavi myandê, caw kê dyaw ra kwênû, 'ha bini seri dyewidê şimşyêri dyewi bıgê, byê bêri ver dê, kişta raştêdê yaw şêbakê esta, şwê aya şêbakêdê vındê, dyaw kêykê amê zerê, şimşyêri dyewi bıgê xoê dest, kê serêy dyewi amê bêra zerê yaw şimşyêr pêro dê serêy dyewi tra kê gnênû erû, serêy dyewidê zwang estû, kali kênû, twêra vanû yawnay pêro dê, tê vaci kê ez hêni yawnay pêro nyêdana: kawli cang mêrdang yaw.
Muhafızbaşı Hasanek'e, "Git yiğit. Ben dev bağlayan biriyim. Devin altın kın içinde, bir kılıfın içinde bir kılıcı vardır. Dev nerede yatarsa kılıç başının altında durur. Devin kılıcını başının üstünden al, kapının önüne gel; sağ tarafta bir kafes vardır. Git, o kafesin önünde dur. Dev odaya girince kılıcı eline al. Dev başını içeri sokunca kılıçla başına bir darbe vur, başını kesip yere düşür. Devin başının içinde bir dil vardır; konuşur ve sana, 'Bir darbe daha vur,' der. Sen, 'Bir daha vurmam; yiğidin sözü birdir,' de," demiş.
'Hasanêk werişt şê qûnaği dyewi gêyra, cay dyewi di, bıni balışnay dyewira şimşyêri dyewi vêt gêrawt, amê veri bêri, awnya kişta raştêdê yaw şêbakê esta, şê ena şêbakêdê vênert.
Hasanek kalkmış, devin konağına gitmiş, aramış, devin yerini bulmuş, devin yastığının altından kılıcını almış, kapının önüne gelmiş, sağ tarafta bir kafes görmüş ve gidip o kafesin önünde durmuş.
Daw amê, 'Hasanêki şimşyêr kêrd xoê dest, dyaw amê seri xoê berd ard zerê, 'Hasanêki yaw şimşyêr da püroê, serêy dyewi têra kerd.
Dev gelmiş. Hasanek kılıcı eline almış. Dev başını odaya sokmuş; Hasanek kılıçla bir darbe vurup devin başını kesmiş.
Dyaw gna erû.
Dev yere düşmüş.
dyewi va kê 'Hasanêkira: yawnay pêro dê, 'Hasanêki va kê dyewira: kawlê cang mêrdang yaw, dyaw merd, 'Hasanêk werişt, leşay dyewi ber dê êyştê zêyndang, gêyra şê kêy dyewi.
Dev Hasanek'e, "Bir darbe daha vur," demiş. Hasanek deve, "Yiğidin sözü birdir," demiş. Dev ölmüş. Hasanek kalkmış, devin leşini götürüp zindana atmış, dolaşıp devin evine gitmiş.
Kêynay dyewya kıci gêrawtê mara kerdê xoêri, şê gêyra bêrai xoê Qasim Şaban di, gêrawtê ardi kêy dyewi, kêyna pilê day bêray xoê Şabani, kêyna myanyênê day bêray xoê Qasimi, rwênişti xoêri kêyf sefa kerdê vênert.
Devin küçük kızını alıp kendine eş etmiş. Sonra gitmiş, kardeşleri Qasim ile Şaban'ı arayıp bulmuş, onları alıp devin evine getirmiş. Büyük kızı kardeşi Şaban'a, ortanca kızı kardeşi Qasim'e vermiş. Oturup keyif ve sefa içinde yaşamışlar.