Zazaca - Türkçe Sözlük
Kaynak: Zazaca - Türkçe Sözlük (Harun Turgut, Tij Yayınları)
- L —
- la — ya, ama, fakat, peki
- la ...-se — ya ...-se
- la desta — ya, ya olursa
- la ez se kiri — ama ben ne yapayım
- la kı, la gı — ya ki, ama, eğer, şayet
- la la — iplik iplik
- la niye — değil mi?
- la ti bıbermise — ya sen ağlarsan
- la tı — ya sen?
- la, lah (n) — ip, iplik
- labaşe akcrdış — yufka açmak
- lac (n) — oğlan, oğul, eıkek çocuk
- lac-ıy tû — senin oğlun
- lacê — oğulluk, oğul olma durumu, çocukluk
- lackeyna — kız oğlan
- lal — dilsiz, lal, alıraz
- lal bıyayış — dili tutulmak, konuşamaz olmak
- lal kcrdış — dilsiz duruma getirmek, konuşmaz duruma getirmek
- lalê (m) — dilsizlik, dilsiz olma durumu, konuşamama
- lale kcrdış — uyumak, yatmak
- lalek — dilsiz, konuşamayan, ahraz
- lalıa — ya, öyledir
- lamba (m) — lamba
- lamba akcrdış — lambayı açmak
- lamba hewna kcrdış — lambayı söndürmek
- lamba tavıstış — lambayı yakmak; 2)lambayı açmak
- lanet cı kcrdış — lanet etmek, lanetlemek (ilenmek)
- lanet cıri anıcyış — lanetlenmek, lanet edilmek
- lanet cıri ardış — lanet getirmek, lanetlemek
- lanet cıri vvendış — lanet okumak
- lanetin — lanetli, lanetlenmiş
- lanetkerde — lanetti, lanet edilmiş olan
- lanetıbu — lanet olsun!
- lap (n) — pençe; 2)el
- lap cı eştış — pençe atmak
- lap kerdış — pençelenıek; 2)yiyeceği avuçlayarak yemek
- lap purye bıyayış — pençeyle almak
- lap purye dayış — pençe vurmak
- lap ser nayış — el koymak, yakalamak
- lap-ık — eldiven
- lapat (m) — tokat, el içi ile vuruş
- lapat bıyayış — tokatlanmak
- lapat cı cştış — birine tokat atmak, tokatlamak
- lapat kerdış — tokatlamak
- lapat purye dayış — tokat vurmak, tokatlamak
- lapat purye gınayış — tokatlanmak, tokat atılmak, tokat vurulmak
- lapat purye gınayış — tokatlanmak
- lapat vvcrdış — tokat yemek, tokatlanmak
- lapur kerdış — ıslatmak, yamyaş etmek, sırsıklam etmek
- lapurê (m) — sırılsıklam olma durumu, ıslaklık
- lapuıny xue şunayış — elini çabuk tutmak, çabalayıp durmak, yapmaya uğraşmak
- lapıkun xue dest kcrdış — eldivenleri giymek
- lapıkın — eldivenli, eldiven giymiş
- lapın — pençeli, büyük pençesi olan
- laqey tû pê nıyu — „gerisine karışma, gerisine bakma\" anlamında kullanılır"
- lascrıy wcsari — bahar seli
- laser (n) — sel, taşkın su, su baskını
- laser berdış — (bir yeri) sel götürmek, sel basmak
- laser bıyayış — sel oluşmak, insanlar sel gibi akıp gitmek
- laser gırotış — sel almak, sel basmak, su basmak
- laser kerdış — (su) çoşrnak, sel oluşturarak coşmak
- laser verra dıyayış — sel coşmak
- laser wanştiş — sular kabarmak, seller coşmak, çok yağmur yağmak
- laserıdı şayış — selde gitmek, sele gitmek
- lastik (n) — lastik lastıknv. lastikli
- lavv pemeyen — pamuk ipliği
- lavvık (m) — türkü
- lavvıy nn — oğlum
- law — oğul, çocuk
- lawa kcrdış — ipe dizmek, (boncuk, tespih) ipliğe takmak
- lawayiş — havlamak, (köpek) ürümek
- lawê — kız çocuk
- lawik vendayış — türkü çağırmak, türkü söylemek
- lawikuniy xuertun — aşk türküleri, gençlik türküleri
- lawo — oğul (çağırma durumu)
- lax (n) — hastalıktan ölmüş yenilmez hayvan eti, hayvan leşi; 2)eti yenilmeyen hayvan ölüsü
- laxin — yenilmez durumda (et)
- lay deştiş — dikiş ipliği
- lay xue qerefnayiş — ipini koparmak, azmak
- layiq bıyayış — layık olmak
- layiq kerdış — hak etmek
- layiq venayış — layık görmek, yakıştırmak, uygun görmek
- layiqê (m) — layık olma durumu
- layk (n) — yalvarma, yalvarış, yakarış
- layk fıstış — yalvartmak, yakaıtmak
- layk kotış — yalvarmak, yakarmak
- layl — bulanık (su); 2)alaca karanlık; loş
- layl bıyayış — bulanıklaşmak, (su) bulanmak; 2)hava kararmak
- layl kerdış — (suyu) bulandırmak
- layl venayış — bulanık görmek
- laylê (m) — bulanıklık; 2)alaca karanlık, loşluk
- laylêy şnin — akşam karanlığı, akşam bulanıklığı
- laymın kerdış — kirletmek
- laynnnek — kirli, kir içinde olan
- laynun — kiıli
- layş (n) — kir, vücut kiri, pasak
- layş gırotış — kir tutmak, kirlenmek
- layş we darıtış — kir kaldırmak
- layşinê (m) — kirlilik, pasaklılık
- layşın — kirli, yıkanmamış, pasaklı
- layşın bıyayış — kirlenmek, kir oluşmak, pislenmek
- layşın kerdış — kirletmek, pisletmek
- layşınek — pasaklı olan
- layın (n) — kir
- layının bıyayış — kirlenmek
- layınınc (m) — kirlilik
- laz ımê (m) — gereklilik
- lazım — lazım, gerekli
- lazım bıyayış — lazım olmak, gerekli olmak, gerekmek
- lazım kcrdış — gerektirmek
- laş (m) — avuç içi, aya
- laşa (m) — aya; 2)ince deri; 3)incc et tabakası, kızartmak için ince kesilmiş et parçası
- laşa çim sero ameyış — gözün dış tabakasında görmeyi engelen beyaz bir zar oluşmak
- laşay dêst — aya, elin içi, avıiç içi
- laşay guêşt — ince et tabakası, ince kesilmiş et parçası
- laşayın — ince tabakalı (et, deri)
- laşey dest — avuç içi, elin iç kısmı
- laınbayın — lambalı
- lê — ay, oy!
- lê wayê — ay bacı, oy bacı
- lêmunata (m) — limonata
- lêr (n) — yuvarlama, yerden yuvarlanarak yürütme
- lêr bıyayış — yuvarlanmak, yerden yuvarlanıp gitmek
- lêr kerdış — vuvarlamak, yerden yuvarlayarak yürütmek
- lûerık (m) — loğ, dam ve toprağı sıkıştırmada kullanılan silindir taş
- lûerık çarnayış — loğ gezdirmek, loğla toprağı sıkıştırmak, loğlamak
- lûl bıyayış — (ağaç için) aşılanmak
- lûl kerdış — (ağaç için) aşılamak
- lûli (m) — boru; 2)namiu; 3)kaval
- lûliyey esti — içinde ilik boşluğu bulunan kemik
- lûliyey tıfing — tüfek namlusu
- lûlkerdê — aşılı (ağaç)
- lûri lûri — ninni ninni
- lûrık kerdış — loğlamak, yuvgulamak
- lûzûnı — lüzum, gerek, gereklik
- lûzûnı kerdış — gerektirmek
- lûğat (n) — lügat, sözlük
- lcc kcrdış — kavga etmek, mücadele etmek; 2)kin gütmek
- lchınacnn (m) — lahmacun
- lckayış — yakınmak, sızlanmak
- lckeyın — lekeli
- lckuere bıyayış — ekmek ufalanmak, kırıntı haline gelmek
- lclıimçiye (m) — lehimcilik
- lcngnayış — aksatmak
- lcq — lak diye çıkan ses, lak
- lcqab (m) — lakap
- lcqcm adayış — kanal açmak; 2)temel açmak
- lcqlcq — laklak, lakırdı, boş söz, ge175 vezelik; 2)uğraştırıcı (yaşamda)
- lcvvıyayış — emzirilmek
- lcw pa dayış — öpmek
- lcwte — sütü emilmiş (inek vb)
- lcyır leyır — yavru yavru
- lcın (m) — fidan, ağaççık; 2)bitki tanesi; 3)çubuk, ince ağaç dalı
- lcın (n) — bodur ağaç topluluğu, ormanlık, orman
- lebayış — yalvarmak, sızlanmak; 2)yakınnıak; 3)yakarmak
- lebenayış — yalvarmak, sızlatmak
- lebıyayış — yakınmak, sızlanmak; 2)yalvarılmak
- legen (n) — leğen
- leh (n) — leh
- lehim kerdış — lehimlemek 1
- lehimin — lehimli
- lekayc — yakman, sızlanan
- leke (n) — leke
- leke bıyayış — lekelenmek, leke olmak, leke oluşmak
- leke cı savvılış — (birisine) leke sürmek, suç yüklemek, iftirada bulunmak
- leke cıri ardış — birisine leke getirmek, onur kıracak durumla karşılaştırmak
- leke kcrdış — lekelemek, leke yapmak, leke etmek
- lekucrcyın — ufalanmış (ekmek)
- lekucre (n) — ekmek kırıntısı, ufalanmış ekmek
- lekuere kerdış — ekmeği ufalamak; 2)dilenmek, yiyecek dilenmek
- lelıçe (n) — lehçe, diyalekt
- lemın — filizli, fidanlı, gövdeli olan; 2)bodur ağaçlarla ve çalılarla kaplı olan
- leng — topal, aksak, aksayan
- leng kerdış — aksatmak
- lengc (m) — topallık, aksaklık
- lengeri (m) — yayvan ve kenarları geniş bakırdan kap, küçük tepsi
- lennnc — vay haline, be, ne olurdu
- lenıey vılık — çiçek Fidanı
- leq — gevşek, oynak, sıkı olmayan, yerinde sallanan, salantılı, titrek
- leq kerdış — yerinde oynayan veya sallayan duruma getirmek
- leq lcq şımıtış — lak lak içmek
- leqabm — lakaplı
- leqayiş — kımıldamak, kımıldanmak, yerinden oynamak, sallanmak
- leqcm (n) — kanal, kanal gibi kazılan yer; 2)temel, bina temeli için kazılan çukur
- leqleq kerdış — laklak etmek, lakırdı etmek, boş konuşmak; 2)uğraşıp durmak
- leqleq vetış — durmadan çalışmak, uğraşıp durmak
- leqnaye — kımıldayan, yerinden oynayan, sallayan
- leqnayiş — kımıldatmak, yerinden oynatmak, sallamak
- lerz (n) — sarsılma, sarsıntı; 2)deprem, \"yer sarsıntısı"
- lerz bıyayış — yer sarsıntısı olmak, deprem olmak
- lerzayış — sarsılmak, sallanmak, titremek, deprenmek
- lerZnayış — sarsmak, (yeri) sallamak, titretmek
- lerzın — sarsıntılı
- lete (n) — parça, yarı, bölüm
- lete bıyayış — parçalanmak, parçalara ayrılmak
- lete kerdış — parçalamak, parçalara ayırmak
- lete lete — paıça parça
- lete lete kerdış — parça parça etmek parçalara ayırmak
- letey nun — ekmeğin yarısı, ekmek parşası
- leteyın — parçalı, parçalanmış olan
- levv Ievva nayış — dudak dudağa öpüşmek, dudaktan öpmek
- levv kerdış — somurtmak, küsmek
- levv pa dıyayış — öpülmek
- levv pa nayış — öpmek
- levv pa nıyayış — öpülmek
- levv pia nayış — öpüşmek, birbirini öpmek
- levvçiqirnaye — buruşuk dudaklı, zayıf, cılız
- levve (n) — üst, üstü, üzeri, üzerinde
- levvend — boylu poslu, iyi koruyan, koruyucu
- levvendê — koruyuculuk
- levvera — üstten
- levvnayış — emzirmek, süt emdirmek
- levvsûr — kırmızı dudaklı
- levvsıya — siyah dudaklı
- levvın — büyük dudaklı, dudakları kalın olan
- levvıy xue cem kerdış — somurtmak, surat asmak
- levvıy xue gaz kerdış — dudağını ısırmak, hayret kalmak
- levvıy xue rue-verdayış — dudağını sarkıtmak, üzülmek
- levvıy xue tûj kerdış — somurtmak, kızmak, küsmek
- lew vve-dayış — dudakta uçuk oluşmak, dudakta yara çıkmak
- lewiy xue tadayış — dudağını bükmek, küsmek
- lewtiş — (süt, meme) emmek
- ley (m) — fidan, ağaççık
- leyin — fidanlı, fidanlarla kaplı (alan)
- leyir vetış — (hayvan için) yavrulamak, yavrular doğurmak
- leyirê (m) — yavru olma durumu, yavruluk
- leyyer (m) — ağaç fidanı, tam büyi'ımemiş (ağaç), meyve fidanı
- leyır ardış — (hayvan için) yavrulamak, yavru getirmek
- leyırey zararc — keklik yavrusu (dişi yavru için)
- leyıro leyıro — yavru yavru, yavrum
- leyırıu — yavıulu (hayvan), yavru sahibi
- leyırıy nıâr — yılan yavrusu (erkek yavru için)
- leyırıy nıâr bic jelır nıyu — yılanın yavrusu zehirsiz olmaz, zehirli yılanın yavrusu da zehirli olur
- lez — çabuk, tez, acele, hızlı
- lez bıyayış — çabuklaşmak, hızlanmak, çabnk olmak
- lez kerdış — acele etmek, çabuk davranmak; 2)çabnklaştırmak
- lez lez — çabuk çabuk, acele acele, çabukça, çabuk olarak
- lezabes — çarçabuk, çabucak
- lezalez — çabucak, çabukça
- leze (m) — çabukluk, tezlik
- lezzet (n) — lezzet
- lezzet gırotış — lezzet almak
- lezzetin — lezzetli
- lezzetin bıyayış — lezzetlenmek
- lezzetin kerdış — lezzetlendirmek
- lezıkın — salgılı ve kaygan (bitki)
- leş (m) — vücut, beden, gövde; 2)ceset; 2)ieş
- leşey biz — keçi gövdesi
- leğeni (n) — lağım
- lfizık (n) — bitki salgısı, bazı bitkilerin salgıladığı kaygan madde
- liçey zebeş — küçücük ham karpuz
- liçıy nıasi — küçük yavru balık, balık yavrusu
- licfık (m) — yerde yayvan bir şekilde uzanan bir ot türü, dolama otu
- licfıy ınâr — yılan kıvrımı, yılan bükümü, yılan sürünürken meydana getirdiği kıvrım
- lief cı eştış — dolam atmak,dolamak
- lief po dayış — sargılamak, sarmak dolamak
- liefnaye — sarılı, dolanmış olan
- liefnayış — sarmak, sarmalamak, dolamak
- liefıyayış — sarılmak, sarmalanmak, dolanmak
- liesıyayış — yalanmak, dil ile yalanı işi yapılmak
- lif (n) — lif
- lifin — lifli
- lil — (göz rengi için) açık mavi, mavimsi, parlayan
- lilê (m) — mavilik (göz rengi için)
- lilık (n) — parlama; 2)ayna
- lilıke (m) — parlaklık, parlak olma durumu
- lilıknaye — parlatılmış olan
- lilıknayış — parlatmak
- lilıkıyayış — parlamak, parlaklaşmak
- ling tıj kerdış — ayaklan dikmek, „nalları dikmek\", (hayvan için) ölmek, gebermek"
- ling xue dıma kaş kerdış — ayakları yerden sürünmek, yorgun argın yürümek
- liqayiş — lıkırdamak, kaptaki sıvı akarken lık lık diye ses çıkarmak
- lirin — yavrulu (ana) yavrusu olan
- liter (n) — sekiz okka ağırlığında bir ölçü birimi, (bir okka 1283 gr)
- litre (n) — litre
- lnva xue sare untış — başına tülbent örtmek
- lo lo — hey, çağırırken veya nakaratlada kullanılır
- loda (m) — yığıiı, küme, üst üste konulmuş ot yığını
- loda kerdış — yığmak, (ot vb) üst üste düzgün bir şekilde koyarak bir yığın oluşturmak
- loday vâş — ot yığını
- loqantc (n) — lokanta
- loxnuyer (m) — meşegillerden kerestesi çok sert bir ağaç
- luck (n) — bir alanın içinde küçük bir 179 bölüm, daire biçiminde parça adacık; 2)kumaşlarda yuvarlak desen; 3)leke
- lucmê bıyayış — sitem edilmek, şikayet edilmek
- lucq (n) — kıvrım, kıvrılma (yılan, balık vb için)
- luehk (n) — tırtıl; 2)knrtcuk; 3)küçük böcek
- luekın — desenli (kumaş)
- luel (m) — küçük ekmek, pide; 2)kalın veya içi doldurulmuş çok katlı büyük ekmek
- lueley toq — sacda pişirilen ve börek gibi içi doldurulan iki katlı yuvarlak börek
- luemê kerdış — sitem etmek, yakınmak, şikayette bulunma luemêy xue tede kcrdış:derdini veya sorunlarını birisine anlatmak, şikayet etmek, sitemde bulunmak
- luemûyın — sitemli, şikayetli
- lueq dayış — kıvrılmak, kıvrıla kıvnla ilerlemek
- lueq eştış — kıvrım atmak
- lueqla (m) — bağırsak
- lup — lüp
- lup war kerdış — lüp diye yutmak
- luqme (n) — lokma
- luqme kerdış — lokma etmek, lokma yapmak, yemek
- luqme luqnie — lokma lokma
- lutıfkar — lütufkar
- luya eazu — cadı tilki
- luya lendker — kurnaz tilki
- lıç (n) — çapak; 2)kir
- lıç bestış — çapak bağlamak, gözlerde çapak oluşmak
- lıç kerdış — çapak çıkarmak, çapaklanmak
- lıçayış — çapaklanmak
- lıçın — çapaklı (göz); 2)kiıü, temizliğe özen göstermeyen
- lıesnena — \"ısıran köpek havlamaz\"""
- lıhaye (m) — öz olama durumu
- lıl (m) — (çocuk dilinde) ayak
- lılıa — öz (anne, baba, kardeş vb) gerçek, hakiki
- lılıeyf cı untış — yorgan örtmek
- lılıeyf uw dûeşek — yorgan döşek
- lınc (n) — yosun; 2)çamur, batak çamuru; 3)kaygan madde
- lıncık — yosun
- lıncıkın — yosunlu; 2)kaygan
- lıng de nıeştış — (bir yere) ayak atmamak, ayak basmamak, hiç uğramamak lıng erd şunayış:ayak diretmek, direnmek, inat etmek, karşı çıkmak
- lıng eştış — adım atmak
- lıng Img ser eştış — bacak bacak üs177 tüne atmak
- lıng ver eştış — çelme atmak, çelme takmak, çelmelemek
- lıng ver şunayış — ayak diremek, kendi tutumundan şaşmamak
- lıng xirxal — ayağı beyaz olan (at)
- lıng-cy mı — ayağım
- lınga tawê nımendış — ayağında bir şey kalmamak, ayakkabı veya donu eskimiş olmak lıngey ki rêsê ra herkes erdo pay
- lıngey xue cı bırnayış — bir yerden ayağını kesmek, uğramamak
- lıngey xue erdi nayış — ayağını yere basmak, ayağını toprağa basmak lıngey xue hendey hheyfıy xue ra-
- lıngey xue tıra untış — bir yerden ayağım çekmek, artık gitmemek, ilgisini kesmek
- lıngey xue tıra vetış — (zararlı işten) ayağını çıkarmak
- lıngey xuewa kerdış — ayağına geçirmek, ayağına takmak, giymek
- lıngun ser — ayak üstü, ayak üzeri
- lıngun ser kotış — ayaktan kesilmek çok yorulmak
- lıngun ser mendış — ayakta kalmak
- lınguniy xue berz kerdış — ayaklarını kaldırmak, adımlarını sıklaştırmak, hızlı yürümek
- lıngın — ayaklı, bacaklı
- lıop etmek gulpnayış — gümlelmek
- lıştek — obur, kablarm dibini yalayan